Bilgiye ulaşmak kolaylaştı; onu anlamak ve doğru kullanmak ise her zamankinden daha zor.
Muzaffer AKSIRT | Köşe Yazısı
İnsanlık tarihi boyunca bilgiye ulaşmak büyük bir mücadeleydi. Kütüphaneler kuruldu, kitaplar yazıldı, bilim insanları ömürlerini gerçeğin peşinde geçirdi. Bilgi, emek isteyen, sabır gerektiren ve zamanla kazanılan bir değerdi.
Bugün ise tek bir dokunuşla milyonlarca bilgiye ulaşabiliyoruz. Telefonlarımız, bilgisayarlarımız ve yapay zekâ sistemleri saniyeler içinde aklımıza gelen hemen her soruya cevap verebiliyor. Artık bilgiye ulaşmak bir ayrıcalık değil; gündelik hayatın sıradan bir parçası.
Peki, gerçekten daha bilgili bir toplum hâline mi geldik?
Belki de asıl soru şudur:
Bilgi çoğaldı ama hikmet de aynı ölçüde arttı mı?
Bilgi, bir şeyin ne olduğunu öğretir. Hikmet ise o bilginin ne zaman, nasıl ve hangi amaçla kullanılacağını gösterir. Bilgi aklı besler; hikmet ise aklı vicdanla buluşturur.
Bugün teknoloji sayesinde sayısız veriye sahibiz. Fakat veriyi bilgiye, bilgiyi anlayışa ve anlayışı hikmete dönüştürmek hâlâ insanın sorumluluğundadır.
Yapay zekâ bize saniyeler içinde yüzlerce kaynak sunabilir. Bir hastalığın belirtilerini sıralayabilir, karmaşık hesaplamalar yapabilir, şiir yazabilir, resim oluşturabilir ve hatta bilimsel araştırmalarda araştırmacılara yardımcı olabilir.
Ancak yapay zekâ, insanın yerine karar veremez.
Çünkü karar vermek yalnızca bilgiye sahip olmak değildir; değerleri, vicdanı, tecrübeyi ve sorumluluğu da birlikte taşımaktır.
Bugün sosyal medyada milyonlarca içerik üretiliyor. Herkes konuşuyor, herkes yorum yapıyor, herkes bir şey anlatıyor. Fakat çok konuşmak, doğruyu söylemek anlamına gelmediği gibi; çok bilgiye sahip olmak da bilge olmak anlamına gelmiyor.
Ne yazık ki çağımızın en büyük yanılgılarından biri, bilgi ile hikmeti aynı şey sanmaktır.
Oysa tarih bize farklı bir şey anlatıyor.
İnsanlığa yön veren isimler yalnızca bilgileriyle değil, o bilgiyi insanlığın yararına kullanma iradeleriyle hatırlandı. Bilgiyi güç için kullananlar da oldu, insanlık için kullananlar da… Aradaki farkı belirleyen şey ise hikmetti.
Teknolojinin baş döndürücü bir hızla ilerlediği günümüzde artık yeni bir sorumluluğumuz var. Çocuklarımıza sadece bilgi yüklemek değil, bilgiyi sorgulamayı, doğruyu yanlıştan ayırmayı, empati kurmayı ve etik değerlerle hareket etmeyi de öğretmek zorundayız.
Çünkü geleceğin dünyasında rekabet yalnızca teknoloji üretmekle olmayacak. Asıl rekabet; teknolojiyi insanlığın faydasına kullanabilen toplumlar arasında yaşanacak.
Yapay zekâ daha akıllı olabilir.
Bilgisayarlar daha hızlı hesap yapabilir.
Robotlar daha güçlü çalışabilir.
Fakat adalet duygusunu, merhameti, vicdanı ve sorumluluğu hâlâ insan geliştirecek.
Belki de bu yüzden geleceğin en önemli sorusu, “Yapay zekâ ne yapabilir?” değil; “İnsan, elindeki bu gücü hangi değerlerle kullanacak?” sorusu olacaktır.
Bilgi bize seçenekler sunar.
Hikmet ise doğru seçeneği gösterecek pusuladır.
Teknolojiyi konuştuğumuz kadar, insanı da konuşmalıyız.
Yapay zekâyı geliştirdiğimiz kadar, karakterimizi de geliştirmeliyiz.
Bilgiyi çoğalttığımız kadar, hikmeti de çoğaltmalıyız.
Çünkü bilgi, insanı güçlü yapabilir.
Ama hikmet, o gücün doğru kullanılmasını sağlar.
Ve unutulmamalıdır ki;
Bilginin olmadığı yerde cehalet büyür. Hikmetin olmadığı yerde ise bilgi, bazen en büyük yanlışa dönüşebilir.
Muzaffer AKSIRT
Köşe Yazarı
Mizan Medya
Doğru Bilgi • Ölçülü Bakış • Güvenilir Haber
