İnsan Ne Zaman Bu Kadar Aceleci Oldu?

Her yere yetişmeye çalışıyoruz; fakat hayatın kendisine geç kalıyoruz.

Muzaffer AKSIRT | Mizan Medya Köşe Yazısı

Sabah gözümüzü açıyoruz.

Henüz yataktan kalkmadan saate bakıyoruz. Ardından telefona… Mesajlar, bildirimler, e-postalar, haberler… Daha gün başlamadan zihnimizde görünmez bir liste beliriyor:

Yetişmemiz gereken işler, cevaplamamız gereken mesajlar, gitmemiz gereken yerler, tamamlamamız gereken sorumluluklar…

Kahvaltıyı hızlı yapıyoruz. Trafikte acele ediyoruz. İşlerimizi bir an önce bitirmeye çalışıyoruz. Asansörün birkaç saniye geç gelmesine tahammül edemiyor, internet sayfasının açılmasını beklerken bile sabırsızlanıyoruz.

Bir arkadaşımıza mesaj gönderiyoruz; cevap gecikince merak ediyoruz.

Sipariş veriyoruz; ertesi gün gelsin istiyoruz.

Bir video uzun geliyor; hızlandırıyoruz.

Bir yazı birkaç paragraftan uzunsa okumaktan vazgeçiyoruz.

Bir başarı hikâyesi görüyoruz; sonucunu beğeniyoruz ama arkasındaki yılları görmek istemiyoruz.

Hatta bazen insan ilişkilerinde bile aynı beklenti içerisindeyiz:

Her şey hemen olsun.

Peki insan ne zaman bu kadar aceleci oldu?

Ve daha önemlisi:

Nereye yetişiyoruz?

Teknoloji Bize Zaman Kazandırdı, Peki O Zaman Nerede?

Bir zamanlar mektubun ulaşması günler, cevabının gelmesi haftalar sürebiliyordu.

Bugün dünyanın öbür ucundaki bir insana saniyeler içerisinde ulaşabiliyoruz.

Bankaya gitmeden işlem yapıyor, markete gitmeden alışveriş ediyor, kilometrelerce yol katetmeden toplantılara katılabiliyoruz.

Bir bilgiye ulaşmak için kütüphanelerde saatler geçirmek yerine birkaç saniye içerisinde aradığımız konu hakkında yüzlerce kaynağa erişebiliyoruz.

Teknoloji, insanlık tarihinin belki de en büyük zaman tasarrufunu sağladı.

Fakat ortada ilginç bir çelişki var:

Zamandan bu kadar tasarruf ederken neden hâlâ hiçbir şeye vaktimiz yok?

Neden sürekli “yetişemiyorum” diyoruz?

Neden günün sonunda bu kadar yorgunuz?

Belki sorun zamanın azlığı değildir.

Belki sorun, kazandığımız her boşluğu yeniden bir şeylerle doldurmamızdır.

Bir işi teknoloji sayesinde yarım saatte bitiriyorsak kalan yarım saati dinlenmeye ayırmıyoruz. O boşluğa başka bir iş koyuyoruz.

Sonra bir tane daha.

Bir tane daha…

Sonunda teknoloji bize zaman kazandırırken biz kendimize daha fazla görev üretmiş oluyoruz.

Beklemek Artık Bize Zor Geliyor

Modern hayat bize hız kazandırırken beraberinde başka bir alışkanlık da getirdi:

Bekleyememek.

Kırmızı ışığın birkaç saniyesi uzun geliyor.

Restoranda yemek gecikince huzursuz oluyoruz.

Telefondaki uygulama birkaç saniye geç açıldığında sinirleniyoruz.

Bir mesajın karşı tarafça görülüp cevaplanmamasını kişisel mesele hâline getirebiliyoruz.

Çünkü hayatın birçok alanında “anında erişim”e alıştık.

Fakat hayatın kendisi bir uygulama değil.

Her şeyin “hemen” gerçekleştiği bir sistem hiç değil.

Bazı şeyler zaman ister.

Bir ağacın büyümesi gibi…

Bir çocuğun yetişmesi gibi…

Bir meslekte ustalaşmak gibi…

Bir insanı gerçekten tanımak gibi…

Güven kazanmak gibi…

Bir yaranın iyileşmesi gibi…

İnsanlık teknolojiyi hızlandırabilir ama hayatın bazı kanunlarını hızlandıramaz.

Tohumu bugün ekip yarın gölgesinde oturamazsınız.

Başarının da Hızlısını İstiyoruz

Sabırsızlığımız yalnızca günlük hayatla sınırlı değil.

Başarı anlayışımız da bundan payını aldı.

Bir işe başlayan genç birkaç ay içerisinde büyük sonuçlar bekliyor.

Sosyal medyada başarılı insanların hayatlarının sonuçlarını görüyoruz ama o noktaya gelene kadar yaşadıkları yılları görmüyoruz.

Bir insanın on beş yıllık emeğinin on beş saniyelik videosunu izliyor ve içimizden:

“Ne kadar şanslı.”

diyebiliyoruz.

Oysa gördüğümüz şey çoğu zaman hikâyenin yalnızca son karesi.

Başarı, özellikle sosyal medya çağında, süreci görünmeyen bir sonuç hâline geldi.

Bu da insanlarda tehlikeli bir yanılsama oluşturuyor:

“Ben de hemen başarmalıyım.”

Olmayınca?

Hayal kırıklığı.

Motivasyon kaybı.

Kendini başkalarıyla kıyaslama.

Hatta bazen başladığı işi bırakma.

Oysa hayatta kalıcı olan pek çok şey yavaş oluşur.

Tecrübe yavaş oluşur.

İtibar yavaş oluşur.

Dostluk yavaş oluşur.

Güven yavaş oluşur.

Bilgelik ise zaten aceleyle hiç oluşmaz.

Acele Ederken İnsanları da Kaçırıyoruz

Hız kültürünün belki de en ağır bedelini ilişkilerimizde ödüyoruz.

Birisi konuşurken gerçekten dinliyor muyuz?

Yoksa konuşmasının bitmesini bekleyip vereceğimiz cevabı mı düşünüyoruz?

Anne babamız bir şey anlatırken telefonumuza bakıyor muyuz?

Çocuğumuz bize heyecanla gününü anlatırken “Sonra konuşalım.” mı diyoruz?

Bir dostumuzla oturduğumuzda gerçekten onunla mı birlikteyiz, yoksa ekranımızdaki başka hayatlarla mı?

İnsan bazen büyük şeyleri kaçırdığını düşünür.

Oysa hayatın en değerli anları çoğu zaman büyük değildir.

Bir annenin duasıdır.

Bir babanın nasihatidir.

Çocuğunuzun size anlattığı küçük bir hikâyedir.

Eşinizle içtiğiniz bir bardak çaydır.

Eski bir dostla edilen yarım saatlik sohbettir.

Bunların hiçbirinin üzerinde “önemli” yazmaz.

Fakat yıllar geçtiğinde insanın hafızasında kalanlar çoğu zaman bunlardır.

Sorun şu ki biz onları yaşarken değerlerini fark etmiyoruz.

Çünkü aklımız hep bir sonraki yerde.

Bedenimiz Burada, Zihnimiz Bir Sonraki Anda

Belki çağımızın en büyük problemlerinden biri budur.

Bulunduğumuz yerde bulunamıyoruz.

Kahvaltı yaparken işe düşünüyoruz.

İşteyken akşamı düşünüyoruz.

Hafta içinde hafta sonunu bekliyoruz.

Yazın kışı, kışın yazı özlüyoruz.

Gençken büyümek istiyoruz.

Yaş ilerleyince gençliğimizi arıyoruz.

Sürekli bir sonraki zamana hazırlanırken elimizdeki zamanı tüketiyoruz.

Sonra yıllar geçiyor ve dönüp:

“Zaman ne çabuk geçti.”

diyoruz.

Belki zaman çabuk geçmedi.

Belki biz onun içinden çok hızlı geçtik.

Yavaşlamak, Geri Kalmak Değildir

Burada yanlış anlaşılmaması gereken bir nokta var.

Yavaşlamaktan söz etmek; tembellikten, üretmemekten veya çağın gerisinde kalmaktan söz etmek değildir.

Çalışacağız.

Üreteceğiz.

Hedeflerimiz olacak.

Teknolojiyi kullanacağız.

Gelişeceğiz.

Ama bütün bunları yaparken hayatı yalnızca tamamlanması gereken görevlerden oluşan bir listeye çevirmemeliyiz.

Çünkü insan makine değildir.

Verimlilik hayatın tamamı değildir.

Bazen hiçbir şey üretmeden geçirilen bir saat de değerlidir.

Bir ağacın altında oturmak…

Çocuğunuzla yürümek…

Bir büyüğünüzün anlattığı eski bir hatırayı dinlemek…

Sessizce çay içmek…

Gökyüzüne bakmak…

Bunların ekonomik bir çıktısı olmayabilir.

Ama insan ruhunun her kazancının faturası olmaz.

Bir Gün “Keşke” Dememek İçin

Hayatın tuhaf bir tarafı var.

Gençken zamanımız çokmuş gibi davranıyoruz.

Yaş ilerledikçe onun aslında en kıymetli sermayemiz olduğunu anlıyoruz.

Para kaybedilebilir ve yeniden kazanılabilir.

Bir iş kaybedilir, yenisi bulunabilir.

Bir eşya kırılır, yenisi alınabilir.

Ama geçen bir öğleden sonrayı geri satın alamazsınız.

Çocuğunuzun beş yaşındaki hâlini yeniden göremezsiniz.

Anne babanızla kaçırdığınız bir sohbeti yıllar sonra telafi etmek isteyebilirsiniz; fakat bazen karşınızda artık o fırsat olmayabilir.

İşte bu nedenle hayatı sürekli sonraya ertelemek tehlikelidir.

“Biraz işlerim azalsın…”

“Şu projeyi bitireyim…”

“Biraz para kazanayım…”

“Emekli olayım…”

“Çocuklar büyüsün…”

Sonra yaşayacağım.

Fakat hayat bizim programımızın boşalmasını beklemiyor.

Biz plan yaparken o geçmeye devam ediyor.

Belki de Biraz Durmamız Gerekiyor

Belki her şeyi değiştiremeyiz.

Şehirler yine kalabalık olacak.

İşlerimiz devam edecek.

Telefonlarımız çalacak.

Mesajlar gelecek.

Sorumluluklarımız olacak.

Fakat bütün bunların arasında küçük tercihler yapabiliriz.

Yemeğimizi biraz daha yavaş yiyebiliriz.

Karşımızdaki insan konuşurken telefonumuzu masaya bırakabiliriz.

Çocuğumuz bir şey anlatırken gözlerinin içine bakabiliriz.

Anne babamızın sesini “sonra ararım” demeden dinleyebiliriz.

Bir dostumuzla oturduğumuzda saate daha az bakabiliriz.

Bazen hiçbir yere yetişmeden yürüyebiliriz.

Çünkü yavaşlamak hayatı durdurmak değildir.

Hayatın farkına varmaktır.

Biz sürekli zaman kazanmaya çalışıyoruz.

Daha hızlı arabalar yapıyoruz.

Daha hızlı bilgisayarlar üretiyoruz.

Daha hızlı internet kullanıyoruz.

Daha hızlı yemek yiyor, daha hızlı alışveriş yapıyor, daha hızlı iletişim kuruyoruz.

Fakat bütün bu hızın ortasında belki de sormamız gereken soru artık şudur:

Kazandığımız zamanı ne yapıyoruz?

Eğer kazandığımız her dakikayı yeniden koşarak dolduruyorsak, teknoloji bize zaman kazandırmış olabilir ama biz kendimize hayat kazandıramamışız demektir.

Bir gün hepimiz bir yerlere yetişmeyi bırakacağız.

O gün geldiğinde kaç toplantıya yetiştiğimizi, kaç mesajı saniyesinde cevapladığımızı veya kaç işi aynı güne sığdırdığımızı muhtemelen hatırlamayacağız.

Ama kimlerle güldüğümüzü…

Kimin elini tuttuğumuzu…

Kime vakit ayırdığımızı…

Kimin yanında gerçekten bulunduğumuzu hatırlayacağız.

Belki de hayatın sırrı daha hızlı yaşamakta değildir.

Yaşadığımız anın içinde gerçekten bulunabilmektedir.

Çünkü insanın en büyük yanılgılarından biri, hayatın ileride başlayacağını düşünmesidir.

Oysa hayat;

işlerimiz bittikten sonra,

telefon sustuktan sonra,

hedeflerimize ulaştıktan sonra başlamayacak.

Hayat tam şu anda yaşanıyor.

Ve belki de asıl mesele bir yerlere geç kalmak değil…

Hayatın kendisine geç kalmamak.

Muzaffer AKSIRT
Köşe Yazarı | Mizan Medya

MİZAN MEDYA
Doğru Bilgi • Ölçülü Bakış • Güvenilir Haber

Bu Yazıyı Paylaş